تخمدان در بارداری فقط نقش «تولید تخمک» ندارد؛ بعد از لقاح هم برای ادامه بارداری حیاتی است. بعد از آزاد شدن تخمک و باردار شدن زن، در تخمدان ساختاری به نام «جسم زرد» شکل میگیرد که هورمونهای مهمی مثل پروژسترون و استروژن تولید میکند. این هورمونها دیواره رحم را ضخیم و آماده نگه میدارند تا جنین بتواند بهخوبی لانهگزینی کرده و در محیطی پایدار رشد کند. در ماههای اول بارداری، اگر تخمدان نتواند این هورمونها را به اندازه کافی بسازد، احتمال سقط یا مشکل در رشد جنین بیشتر میشود.
همچنین تخمدانها با ترشح همین هورمونها کمک میکنند که رحم دچار انقباضات شدید و زودرس نشود، خونرسانی به جنین مناسب بماند و محیط داخلی بدن برای ادامه بارداری متعادل باشد. در چند ماه اول، تا زمانی که جفت بهطور کامل مسئول تولید هورمونها را بهعهده بگیرد، تخمدان و جسم زرد مثل یک پشتیبان اصلی بارداری عمل میکنند. به همین دلیل مشکلات تخمدان، مثل کیستها یا اختلالات هورمونی، هم در باردار شدن و هم در ادامه بارداری میتوانند تأثیر بگذارند و لازم است تحت نظر پزشک کنترل شوند.
در این مقاله به بررسی تاثیر تنبلی تخمدان در بارداری و درمان آن برای بارداری خواهیم پرداخت.
اثرات تنبلی تخمدان در بارداری
عدم تخمک گذاری یکی از اثرات تنبلی تخمدان در بارداری می باشد، که این عدم تخمک گذاری به دلیل افزایش تستوسترون و عدم بلوغ فولیکول ها رخ خواهد داد. از دلایل تاثیر تنبلی تخمدان در بارداری می توان به عدم تعادل هورمونی با وجود تخمک گذاری نیز اشاره کرد، چرا که در این حالت لایه داخلی آندومتر توانایی لازم برای لانه گزینی و پذیرش تخمک بالغ را نداشته و منجر به سیکل های قاعدگی نامنظم خواهد شد. و همین امر بارداری بانوان را با مشکل مواجه خواهد کرد.
آیا با وجود تنبلی تخمدان می توان باردار شد؟
بانوانی که مبتلا به این بیماری هستند می توانند برای بارداری اقدام کرده و همینطور زایمان موفقی نیز داشته باشند. البته به دلیل اینکه عوارض این بیماری بدن افراد را تحت تاثیر قرار خواهد داد، باید برای بارداری نکاتی را بانوان رعایت کنند. با رعایت نکاتی از قبیل کنترل سطح قند خون و وزن به دلیل افزایش سطح انسولین در این بیماری و همینطور تغییرات سبک زندگی و داروهای مصرفی می توان امکان بارداری را با وجود ابتلا به این بیماری افزایش داد.
درمان تنبلی تخمدان برای بارداری
بارداری در بانوانی که مبتلا به این بیماری هستند بسیار سخت بوده و این افراد حتی در صورت باردار شدن در معرض خطر بالای ابتلا به عوارض حین بارداری، زایمان و تولد خواهند بود. یکی از این عوارض شامل سقط جنین بوده که در زنان مبتلا به این بیماری 3 برابر بیشتر از افراد دیگر است.
درمان قطعی برای تاثیر تنبلی تخمدان در بارداری وجود نداشته ولی می توان با انجام روش هایی شانس بارداری را در این بانوان افزایش داد. که این روش ها را در ادامه بررسی خواهیم کرد.
تغییر سبک زندگی و کاهش وزن
در خیلی از خانمهایی که تنبلی تخمدان دارند، اضافهوزن و مقاومت به انسولین باعث بدتر شدن اوضاع تخمکگذاری میشود. حتی کاهش ۵ تا ۱۰ درصد از وزن بدن میتواند به تنظیم چرخه قاعدگی، تخمکگذاری منظمتر و افزایش شانس بارداری کمک کند. اصلاح تغذیه (کاهش قند و غذاهای فرآوریشده، افزایش سبزیجات، پروتئین و غلات کامل)، فعالیت بدنی منظم و خواب کافی، پایه اصلی درمان است و معمولاً حتی قبل از داروها توصیه میشود.
داروهای تنظیمکننده چرخه قاعدگی
برخی از داروها با تنظیم هورمونها کمک میکنند سیکل قاعدگی منظمتر شود و بدن برای تخمکگذاری آمادهتر گردد. این داروها معمولاً بهصورت قرصهای هورمونی یا پروژسترون دورهای تجویز میشوند تا از بینظمی شدید، ضخیم شدن غیرطبیعی دیواره رحم و عوارض طولانیمدت جلوگیری شود. هدف اصلی در این مرحله این است که بدن در یک ریتم هورمونی مناسب قرار بگیرد تا در ادامه بتوان تخمکگذاری را بهتر تحریک و کنترل کرد.
تحریک تخمکگذاری با قرصها (مثل کلومیفن یا لتروزول)
معمولترین روش درمان تنبلی تخمدان برای بارداری، استفاده از قرصهای تحریک تخمکگذاری است. این داروها باعث میشوند تخمدان پیام قویتری برای ساخت و آزاد کردن تخمک دریافت کند و احتمال تخمکگذاری در هر سیکل بالا برود. مصرف آنها معمولاً از روز مشخصی از سیکل قاعدگی شروع میشود و تحت نظر پزشک و گاهی همراه با سونوگرافی برای بررسی رشد فولیکولها است تا بهترین زمان برای نزدیکی یا سایر روشهای کمکباروری تعیین شود.
استفاده از متفورمین در تنبلی تخمدان
در خانمهایی که تنبلی تخمدان همراه با مقاومت به انسولین یا اضافهوزن دارند، متفورمین میتواند بخشی از درمان باشد. این دارو حساسیت بدن به انسولین را بهتر میکند، سطح قند و انسولین را پایین میآورد و به مرور ممکن است باعث منظمتر شدن تخمکگذاری شود. متفورمین معمولاً بهتنهایی یا همراه با داروهای تحریک تخمکگذاری تجویز میشود و برای اثرگذاری نیاز به مصرف منظم و پیگیری زیر نظر پزشک دارد.
آمپولها و تزریقات تحریک تخمدان
اگر قرصها بهتنهایی پاسخ مناسب ندهند، پزشک ممکن است آمپولهای هورمونی (گنادوتروپینها) را برای تحریک قویتر تخمدان تجویز کند. این آمپولها مستقیماً روی تخمدان اثر میگذارند و باعث رشد چند فولیکول میشوند، اما نیاز به کنترل دقیق با سونوگرافی و آزمایش خون دارند تا از خطر «تحریک بیشازحد تخمدان» و بارداری چندقلویی جلوگیری شود. این روش معمولاً در مراکز نازایی و همراه با برنامهریزی دقیق برای نزدیکی، IUI یا IVF استفاده میشود.
روشهای کمکباروری مانند IUI و IVF
در مواردی که با دارو و تحریک ساده تخمدان بارداری اتفاق نیفتد، یا عوامل دیگری مثل مشکل اسپرم یا سن بالا هم وجود داشته باشد، از روشهای کمکباروری استفاده میشود. در IUI، اسپرمهای شستهشده در زمان تخمکگذاری داخل رحم تزریق میشوند تا شانس برخورد اسپرم و تخمک بیشتر شود. در IVF، تخمکها پس از تحریک تخمدان در آزمایشگاه با اسپرم لقاح داده میشوند و جنینهای تشکیلشده به داخل رحم منتقل میشوند. این روشها تحت نظر متخصص نازایی و با برنامهریزی دقیق انجام میشوند.
پیگیری منظم با متخصص زنان و نازایی
درمان تنبلی تخمدان برای بارداری، یک نسخه واحد برای همه ندارد و باید بر اساس سن، وزن، شدت علائم، نتایج آزمایشها و شرایط همسر تنظیم شود. به همین دلیل، ویزیت منظم و همکاری نزدیک با متخصص زنان و نازایی بسیار مهم است. پزشک بر اساس پاسخ بدن به درمان، نوع دارو، دوز، مدت مصرف و حتی روش کمکباروری را تغییر میدهد تا هم شانس بارداری بیشتر شود و هم از عوارض درمان مثل کیست، تحریک بیشازحد تخمدان یا بارداری چندقلویی پیشگیری شود.
مراقبت های در حین بارداری برای افراد مبتلا به تنبلی تخمدان
به دلیل اینکه نرخ سقط جنین در افراد باردار مبتلا به تنبلی تخمدان بسیار بالا می باشد، بانوان باردار باید برای کاهش تاثیر تنبلی تخمدان در بارداری و عوارض آن نکاتی را رعایت بکنند. این نکات مراقبتی عبارتند از:
- رعایت رژیم غذایی سالم و کامل
- استفاده از مکمل های غذایی
- انجام ورزش های مناسب دوران بارداری
- پرهیز از مصرف غذاهای پر کالری و زیاده روی در غذا خوردن
- مراجعه به بهترین پزشک متخصص زنان و زایمان برای چکاپ های دوره ای
- پرهیز از مصرف کافئین
- کاهش مصرف سویا تا حد امکان در این دوران
سخن پایانی
با ارائه این مقاله سعی کردیم تا شما را با تاثیر تنبلی تخمدان در بارداری و همینطور درمان آن آشنا کنیم. تنها نکته ای که باید به آن توجه داشته باشید این است که عوارض این عارضه را جدی گرفته و برای کاهش تاثیر تنبلی تخمدان در بارداری و همینطور گذراندن دوران بارداری با وجود ابتلا به این بیماری نکات توصیه شده را رعایت کرده و به بهترین پزشک متخصص زنان و زایمان خوب مراجعه کنید.
0 Comments